Lijst met veilige technieken inzake successieplanning blijft bestaan

Lijst met veilige technieken inzake successieplanning blijft bestaanHet Vlaams Gewest is, tot opluchting van vermogensplanners, terug gekomen op haar beslissing om niet langer een ‘witte lijst’ van successietechnieken toe te passen. Op die manier blijven er enkele legale niet-misbruik getinte technieken over om successie- en registratierechten te vermijden. Dankzij de witte lijst blijven particulieren die dergelijke technieken toepassen buiten het vizier van de belastingoverheid.

Per 1 januari 2015 vormen het merendeel van de successie- en registratierechten niet langer meer een federale bevoegdheid. Dankzij de staatshervorming is nu het Vlaams Gewest de regulerende autoriteit inzake de registratie- en erfbelasting voor het Vlaams grondgebied. Met dat doel werd de regeling inzake successie- en registratierechten geïntegreerd in de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF). Ook de zogenaamde ‘antimisbruikregeling’ van de federale overheid werd daarbij overgenomen. De federale wetgever hanteerde inzake de registratie- en erfbelasting een zogenaamde witte en zwarte lijst met successietechnieken die respectievelijk zeker niet en zeker wel als misbruik zouden worden aangemerkt.

De Vlaamse Overheid

Twijfelachtig was het of de Vlaamse overheid eveneens dergelijke twee lijsten zou toepassen. Uit een voorgaande Vlaamse omzendbrief bleek dat de zwarte lijst nagenoeg identiek was overgenomen uit de federale regeling. Over een witte regeling werd daartegenover niets vermeld. “Door het schrappen van de witte lijst is de rechtszekerheid verminderd”, klaagde Aldus professor Nicolas Geelhand enige tijd geleden in de Belgische media. “Vroeger had de adviseur of de notaris de garantie op papier dat die technieken op de witte lijst op zich geen fiscaal misbruik uitmaakten, althans voor zover ze geen deel uitmaakten van een gecombineerde constructie.”

Intussen heeft de Vlaamse overheid voor enige duidelijkheid gezorgd. Minister van Financiën Annemie Turtelboom (Open VLD) bevestigde uitdrukkelijk in een mededeling dat er een witte lijst komt naar voorbeeld van de voormalige federale regeling. De vermelde witte uitzonderingsmogelijkheden zullen daarenboven identiek zijn. “Daarnaast bevestigde de minister dat clausules in een testament niet als fiscaal misbruik zullen worden beschouwd”, aldus Geelhand. “In de federale circulaire stond een alinea waarin wordt uitgelegd waarom testamentaire clausules per hypothese nooit een fiscaal misbruik kunnen uitmaken, omdat ze het werk zijn van de testateur en niet van de erfgenamen.”

De tien legitieme wijzen van successieplanning kunnen als volgt kort worden omschreven:

Schenken via hand- of bankgift. Via een handgift wordt de schenking rechtstreeks van hand tot hand overgedragen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan cash geld of een verzameling juwelen die persoonlijk worden afgegeven. Een bankgift vereist een bancaire overschrijving als gift. Zowel een schenking per hand- of bankgift zal niet onderworpen zijn aan schenkingsrechten. Wanneer de schenker daarenboven de eerste drie jaar na de schenking niet overlijdt, zijn er eveneens geen successierechten verschuldigd.

Schenken via een buitenlandse notaris. Schenkingen die verlopen via een buitenlandse notaris zijn niet onderworpen aan de Belgische schenkingsrechten. Idem zijn er geen Belgische successierechten verschuldigd op voorwaarde dat de schenker nog drie jaar leeft na het verrichten van de schenking.

Gefaseerde schenking van vastgoed. Het gehanteerde tarief voor de schenkingsrechten wordt verhoogd naarmate de waarde van het onroerend goed toeneemt. Bij twee schenkingen met een tussenliggende periode van drie jaar wordt geen rekening gehouden met de eerdere schenking om het tweede bedrag te verhogen.

Schenking onder last. Een schenking onder last wordt expliciet genoemd als wit instrumentarium. Via een schenking onder last wordt een prestatie gekoppeld aan de schenking, zoals het betalen van een jaarlijkse rente.

Schenking onder ontbindende voorwaarde. Een techniek die vaak wordt toegepast bij notarissen en vermogensplanners is de schenking onder de ontbindende voorwaarde van vooroverlijden van de schenkende ouders. Wanneer het kind overlijdt voor de ouders, gaan de goederen terug naar het vermogen van de ouders zonder registratie- of successierechten.

Schenking door grootouders in plaats van ouders. Door goederen rechtstreeks als grootouder te schenken aan kleinkinderen, vermijdt u dat er een extra tussenliggende stap van de ouder geldt en in deze fase bijkomende registratie- en successierechten behoren betaald te worden.

Schenking onder voorbehoud van vruchtgebruik/levenslang recht. Een schenking kan steeds gebeuren onder voorbehoud van rechten. Zo kan een ouder besluiten zijn woning te schenken aan het kind onder voorbehoud van het vruchtgebruik. Op die manier behoudt de ouder het gebruik gedurende een welbepaalde periode, maar zit de blote eigendom reeds in het vermogen van het kind. Idem kan er geschonken worden onder voorbehoud van een lijfrente.

Schenkingen die vrijgesteld zijn van registratierechten. Bepaalde schenkingen zijn op Belgisch grondgebied vrijgesteld van registratierechten. De fiscus stelde zich bijvoorbeeld soepel op tegenover familiale ondernemingen, gelet op het gewenste voortdurende karakter.

Schenkingen met een voordeeltarief. Naast de vrijgestelde schenkingen zijn er eveneens schenkingen met een verlaagd registratietarief. Zo is er voor bouwgronden in Vlaanderen een verlaagd voordeeltarief.

Bedingen van aanwas en tontine. Dergelijke bedingen komen voor binnen huwelijks- en samenwoningcontracten. Dankzij dergelijke bedingen krijgt de langstlevende echtgenoot de volle eigendom van de woning na het overlijden van de eerste. Bedingen van aanwas en tontine maken deel uit van de vereffening van het gezamenlijk huwelijksvermogen waardoor ze niet onderworpen zijn aan successierechten. Registratierechten blijven daartegenover wel nog verschuldigd.

Lijst met veilige technieken inzake successieplanning blijft bestaan
4 (80%) 2 stemmen